خشت یکم

وبلاگی برای معماری، هنر

گواهیناهه LEED

 

مقدمه

کمیته محیط زیست[1] انستیتو معماری آمریکا[2] برندگان جوایز معماری پایدار سال 2010 را اعلام کرد به همین بهانه به معرفی یکی از 10 طرح برنده این نهاد معتبر بین‌المللی می‌پردازیم.( ایده این پست از فصل نامه طرح و سازه شماره سوم- سری جدید که در بهار 1390منتشر شد گرفته شده است. و می‌توان آن را یکی از منابع این پست به حساب آورد هرچند که شخصاً نسبت به عملکرد این مجله و محتویات ان به شدت منتقد هستم و اعتقاد دارم مجله فوق خود را در حد یک فصل از پایان نامه که به معرفی نمونه مشابه می‌پردازد نزول داده است.)

مرکز کرون[3] پروژه‌ای است که نظر منو به خودش جلب کرد پروژه‌ای که تا حد زیادی به تفکرات من در معماری پایدار نزدیکه خوب البته برای من شخصاً مثل کلاس درس می مونه همه چیزش رو دوست دارم حجم ساده و موفق در به عهده گیری مسئولیت خطیر نمای زیبا با جزئیاتی که عملکردگرایانه در کنار هم قرار گرفتن و مصالحی که گرمای خاصی رو به شما منتقل می‌کنند فضای داخلی که دقیقاً مثل تفکرات خودم شکل گرفته آزاد و رها از هرگونه اضافات در پلان و حجم. فقط کافیه پلان مبله نشده این ساختمان رو تصور کنید اونوقت می‌فهمید که چرا می گم این قدر سادست!!

اما وقتی شروع به مطالعه در مورد این پروژه کردم متوجه شدم کلی مطلب در مورد معماری پایدار هست که من نمی دونم و یه مقدار دایره مطالعاتم رو بزرگتر کردم و از این پست به بعد هم یک سری مطالب با تگ معماری پایدار به نوشته هام اضافه میکنم.

در نهایت برای ارائه این مطالب به این مدل رسیدم که در ابتدا به مفاهیم بپردازم و بعد یک سری راه حل های امتحان شده در دنیا رو معرفی کنم و در آخر هم به نمونه های مطالعاتی و یا بهتر پروژه ها بپردازم. در تمام این مدت به این مطلب توجه ویژه داشته باشید که:

این‌ها تراوشات ذهن یک سرباز که قبلاً دانشجوی معماری بوده و تا حدی تحت تأثیر اتفاقات اطراف شه که خیلی هم آکادمیک نیست.

خوب برای اینکه بدونید در چه مرحله ای هستم باید بگم یه نمونه مشابه و یکی از مفاهیم و راه حل های مرتبط(بهره وری آب) رو به یه جاهایی رسوندم و الانم دارم رو یه موضوع دیگه(بهره وری انرژی) کار می کنم و در این راه هم از آموزش ها و دسته بندی که کمیته محیط زیست انستیتو معماری آمریکا انجام داده دارم استفاده می کنم به همین خاطر در این پست به معرفی کوتاه گواهینامه LEED یکی از دست آورد های این انجمن می پردازم: این مطلب تقریبا ترجمه ای از معرفی هست که خود انستینو در مورد این گواهینامه انجام داده

LEED[4]  چیست؟

در سال 1993 انجمن ساختمان سبز ایالات متحده[5] تحت نظر کمیته محیط زیست انستیتو معماری آمریکا تشکیل شداین انجمن برای مدیریت و سنجش ساختمان های پایدار نیازمند یک ابزار بود . آنچه که امروز به نام گواهینامه لید شناخته می شود همان ابزار است. در سال 1998 اولین ویرایش گواهینامه لید برای ارزیابی ساختمانهای سبز مورد استفاده قرار گرفته طی سالیان گذشته بارها این گواهینامه ویرایش شده و امروز ما از نسخه سوم این گواهینامه استفاده می کنیم.

leed-certified logo

هرچند که از گواهینامه لید به عنوان استاندارد ملی ایالات متحدهبرای ارزیابی ساختمان های سبز نام برد اما جامعه جهانی نیز آنرا به عنوان معیاری برای سنجش در طراحی ساخت و بهره برداری از ساختمانهایی که مدعی عملکرد سبز در قبال محیط اطراف هستند پذیرفته است. اعتبار این گواهینامه تا حدیه که وقتی به قسمت پیشنهاد شغل ها در ساید آرچینت سر بزنید می بینید که در کنار تمام مهارت هایی که ازتون انتظار دارند ( مثل سابقه کار توانایی های کارگاهی آشنایی به نرم افزار و ...) توانایی  طراحی در قالب این گواهینامه نیز حائز اهمیت بوده و به عنوان یکی از شرایط استخدام به ویژه در آمریکا مطرح شده.  این گواهینامه در سال 2000 از طرف انجمن ساختمان های سبز امریکا گسترش یافته است. گواهینامه LEED برای هر نوع ساختمانی و با هر ابعادی صادر می شود. گواهینامه LEED یک ارزیابی سه مرحله ای را برای مهمترین ویژگی هایی که یک ساخنمان را سبز می سازد پیشنهاد می دهد و البته در مورد اینکه ساختمان همانگونه که طراحی شده بود به بهره برداری رسیده است یا خیر؟

چه نوع ساختمانهایی گواهینامه LEED را دریافت می کنند؟

گواهینامه لید سعی بر این دارد که تمامی انواع ساختمانها را مورد ارزیابی قرار دهد و می تواند برای تمام انواع ساختمان ها شامل ساخت و ساز های جدید و نوسازی های کلی ساختمانهای موجود فضاهای تجاری، هسته یا پوسته یک ساختمان، مدرسه یا منزل، استفاده شود. البته این گواهینامه برای واحد های همسایگی، فضاهای بهداشتی و خرده فروشی ها نیز در چند پروژه در حال آزمایش شدن است تا امروز چیزی در حدود 4.5 میلیون فیت مربع ازاین گواهینامه استفاده کرده اند.

LEED چکار میکنه؟

گواهینامه LEED یک سیستم امتیازی است پروژه های ساختمانی برای اینکه معیار های ویژه ساختمان های سبز را داشته باشند و به عنوان یک پروژه سبز شناخته شوند می بایست امتیاز های گواهینامه لید را بدست آورند. این پروژه ها می بایست در هفت معیار گواهینامه لید ( که در ادامه آنها را معرفی خواهم کرد) پیشنیاز های سخت گیرانه آنها را کسب کرده تا در ادامه بتوانند امتیاز های این معیار ها را کسب کنند.

پنج معیار اصلی این گواهینامه 1- پایداری سایت [6] 2- کارایی آب[7] 3- انرژی و اتمسفر[8] 4-  مصالح و منابع[9]5- کیفیت فضای داخلی[10] و یک معیار که جدیدا اضافه شده با ماهیت خلاقیت در طراحی[11] شناخنه می شود که قرار است آن دسته از معیار هایی را که در معیار های پنج گانه طراحی محیطی لحاظ نشده اند را پوشش دهد.

1

گواهینامه معمولی

40تا 49 امتیاز

2

گواهینامه نقره ای

50 تا 59

3

گواهینامه طلائی

60 تا 79

4

گواهینامه پلاتینی

80 به بالا

 

این نمره ها در یک سایت پایدار در 7 محور مورد بررسی قرار می گیرد:

شاخصه اصلی

حداکثر امتیاز

شاخصه ای امتیاز دهی

ردیف

شاخصه

امتیاز

سایت پایدار

26

1

جلوگیری از تولید آلودگی توسط فعالیت ساخت و ساز

الزامی

2

انتخاب درست سایت

1

3

دستیابی به تراکم بهینه در محیط های ساخته شده و مجاورت با شبکه خدمات شهری

5

4

بازسازی سایت های آسیب دیده و آلاینده محیط زیست

1

5

تامین دسترسی مناسب به سیستم های حمل و نقل عمومی

6

6

تامین فضا برای قرار دادن دوچرخه و ایجاد فضاهای تعویض لباس

1

7

استفاده از خودرو های با آلایندگی کم

3

8

ایجاد ظرفیت پارکینگ خودرو متناسب

2

9

محافظت یا بازیابی محل زندگی حیوانات

1

10

به حداکثر رساندن فضای باز

1

11

مدیریت کمّی آب باران

1

12

مدیریت کیفی آب باران

1

13

جلوگیریی از پدید آمدن چزیره های گرمایی در بام ساختمان

1

14

جلوگیریی از پدید آمدن چزیره های گرمایی درغیر بام ساختمان

1

15

کاهش آلودگی های نوری

1

کارایی آب

10

1

کاهش مصرف آب

الزامی

2

صرفه جویی در مصرف آب سیستم های آبیاری

4

3

بازیافت فاضلاب یا استفاده از فناوری های خلاقانه

2

4

کاهش بیشتر مصرف آب

4

انر»ی و جو

35

1

حصول اطمینان از صحت عملکرد سیستم های انرژی در ساختمان

الزامی

2

مصرف انرژی حداقل در ساختمان

الزامی

3

جلوگیری از تقلیل لایه اوزون از طریق تجهیزات سرمایشی

الزامی

4

بهینه سازی مصرف انرژی در ساختمان

19

5

استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر در محل

7

6

حصول اطمینان بیشتر صحت عملکرد سیستم ها و عناصر ساختمانی

2

7

جلوگیری کامل از تخریب لایه اوزون از طریق تجهیزات سرمایشی

2

8

سنجش و ممیزی مصرف انرژی در ساختمان

3

9

استفاده از انرژی های سبز

2

مصالح و منابع

14

1

ذخیره و جمع آوری مواد قالب بازیافت

الزامی

2

استفاده مجدد از ساختمان با نگهداری دیواره ها و کف های موجود

3

3

استفاده مجدد از ساختمان با نگهداری عناصر غیر سازه ای داخل ساختمان

1

4

مدیرت پسماندهای حاصل از ساخت و ساز

2

5

استفاده مجدد از مصالح و محصولات به کار رفته در ساختمان

2

6

استفاده از مصالح بازیافتی

2

7

استفاده از مصالح و محصولات محلی و بوم آورد

2

8

استفاده از مواد و مصالح با سرعت تجدید بالا

1

9

استفاده از چوب تائید شده

1

کیفیت هوای داخل ساختمان

15

1

دستیابی به حدافل کیفیت مطلوب هوای داخل ساختمان

الزامی

2

کنترل میزان دود سیگار منتشر شده در محیط

الزامی

3

نصب سیستم های اندازه گیری دی اکسید کربن موجود در هوای خروجی ساختمان

1

4

افزایش سیستم تهویه

1

5

مدیریت کیفیت هوای داخل ساختمان در زمان ساخت

1

6

مدیریت کیفیت هوای داخل ساختمان قبل از بهره برداری

1

7

استفاده از مواد با میزان آلایندگی اندک- چسب ها و درزبندها

1

8

استفاده از مواد با میزان آلایندگی اندک- رنگ ها و پوشش ها

1

9

استفاده از مواد با میزان آلایندگی اندک- کف سازی

1

10

استفاده از مواد با میزان آلایندگی اندک- فرآورده های چوبی

1

11

کنترل آلاینده های شیمیایی و بیولوژیک و ذرات خطر ناک در فضای داخل ساختمان

1

12

کنترل پذیری سیستم های نورپردازی

1

13

کنترل پذیری سیستم های تهویه و حرارتی

1

14

طراحی سیستم آسایش حرارتی

1

15

ممیزی سیستم آسایش حرارتی

1

16

تامین نور طبیعی

1

17

تامین منظر مناسب

1

نوآوری در طراحی

6

1

نوآوری در طراحی

5

2

طراحی همگام با لید

1

اولویت های منطقه ای

4

1

اهمیت به اولویت های منطقه ای و محلی

4

 

با توجه بیشتر به جدول بالا متوجه میشیم در گواهینامه لید هیچگونه راهکاری پیشنهاد نمیشه بلکه مفاهیم هستند که دارای ارزش هستند و ارزشگذاری هم شدند.

 این موضوع از آن جهت قابل توجه است که دست طراح رو باز میذاره و ساختارهایی که در ذهن طراح هست رو خیلی محدود نمیکنه.

شاهد این مهم هم ساختمان هایی هستند که تونستند گواهینامه لید پلاتینیوم رو به دست آوردن مثل آکادمی علوم کالیفرنیا کار بینظیر رنزو پیانو معمار برجسته و صاحب ایتالیایی.

http://www.notcot.com/images/2008/10/notcot_academyofsciences_07.jpg

نکته قابل تامل در این جدول اینه که بسیاری از این شاخصه ها هزینه ای رو به طرح ما تحمیل نخواهد کرد. بسیاری حتی در جهت صرفه جویی مالی نیز بسیار مفید و قابل توجه هستند. برای مثال تامین دسترسی مناسب به سیستم های حمل و نقل عمومی و یا تامین منظر مناسب اساسا هزینه ای  ندارند و مواردی همچون استفاده مجدد از مصالح و محصولات به کار رفته در ساختمان و یا استفاده مجدد از ساختمان با نگهداری دیواره ها و کف های موجود ممکن استکم شدن هزینه های عمرانی را به همراه داشته باشد.

در زیر تعدادی از پروژه هایی که این گواهینامه رو گرفتن برای داشتن یک منبع با یک عکس و نام لاتینشون معرفی میکنم:

The University of Texas at Dallas Student Services Building is the first building in Texas to receive LEED Platinum status.
Kroon Hall, a green building that is part of the Yale School of Forestry & Environmental Studies

سخن آخر:

 

امروز  گواهینامه لید یک مدال روی سینه کهنه سرباز نیست بلکه اسلحهای در دست ماست یک ضرورت برای حفظ زمین و حیات بر روی اونه. توجه به معیارهای گواهینامه ایی مانند لید و استانداردهای مشابه یک پیشنهاد نیست یک وظیفه انکار نشدنی بر دوش معماران است.

اگه بخوایم ساختمانی سازگار با این گواهینامه داشته باسیم باید در روند طراحی مفاهیم اون رو در نظر داشته باشیم و نمیشه طراحی کنیم و بعد بخوایم اون رو با معیار های لید سازگار کنیم در واقع احمقانست.

سعی کردم این مطالب طبقه بندی مناسبی داشته باشه

احتمالا در پست بعدی به موضوع بهره وری آب می پردازمموضوعی که 10 درصد گواهینامه لید رو به خودش اختصاص داده

 

ارادتمند

سرباز خسته حامد

                                                                                                                                                                             

 

 



[1] - COTE

[2] - AIA

[3] - Kroon Hall

[4] - Leadership in Energy And Enveronmental Design(LEED)                                                 

[5] - United States Green Building Council(USGBC)

[6]   -Sustainable Sites (SS)

[7] - Water Efficiency (WE)

[8] - Energy and Atmosphere (EA)

[9] - Materials and Resources (MR)

[10] -  Indoor Environmental Quality (IEQ)

[11] - Innovation in Design (ID)

  
نویسنده : خشت یکم ; ساعت ٩:۱٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٥/٢