مقدمه

در مسیرخلق معماریِ شایسته ی زیستن آدمی همواره تلاش های زیادی صورت گرفته است. برای دست یابی به چنین نتیجه ای ناچار از شناخت جوهره یِ وجودیِ معماری است و آن همانا مفهوم مکان است.

حاصل کار طراحان و معماران در نهایت مکانی خواهد بود که برای آدمی بنا شده است. این که این مکان چگونه خواهد بود نتیجه ی شناختی است که ایشان از مفهوم مکان دارند. مفهومی که در طول تاریخ گاه بسیار شاعرانه و گاه بسیار منطقی دریافت شده است.

در این مقاله تلاش شده است رویکردهای سه گانه ای که توجهی بیش از سایر حوزه ها به مفهوم مکان داشته اند به طور خلاصه تشریح شود که شامل سه رویکرد پدیدار شناسانه[1]، انتقادی[2] و اثباتی[3] است. همین طور تلاش شده تا از منظر تاریخی در چهار دوره ی: تاریکی[4]، رنسانس[5]، انقلاب صنعتی[6] و معاصر نگاه کوتاهی به مسیر تحول نگرش به مفهوم مکان افکنده شود.

هدف شناخت نوع و نحوه ی نگرش ها به مفهوم مکان است و در این راه سعی بر آن بوده که از انجام دوباره کاری پرهیز شود، هرچند وسعت موضوع و کمبود زمان باعث کاستی هایی شد.