خشت یکم

وبلاگی برای معماری، هنر

مکان- پدیدارشناسی

1-1-   پدیدارشناسی :

بازگشت به خود اشیا[1] شعار اصلی پدیدار شناسان است.

پدیدارشناسی نگرشی فلسفی است که بنیانگذار آن ادموند هوسرل[2] است و از دست آوردهای قرن بیستم میلادی است. هیدگر[3] از فلاسفه ی پدیدار شناسی است که کمک شایانی به ورود نگرش پدیدار شناسی به مباحث نظری معماری کرده است. متن سخنرانی وی در سال 1951 که با عنوان (ساختن، باشیدن و اندیدشیدن)[4] به چاپ رسید نزدیک ترین گفتار وی به معماری است، که دست مایه ی بسیاری از نظریه پردازان پدیدار شناس معماری، پس از وی گردید.

کریستین نوربرگ ـ شولتس[5] معمار و تاریخ نگار معماری از نظریات هیدگر بسیار متاثر است. او صاحب مباحث و مکتوبات ارزشمندی پیرامون نظریات پدیدار شناسی در حوزه ی معماری است. مطالعه در این زمینه بدون رجوع به نظریات این محقق ممکن نیست.

از دیدگاه پدیدار شناسان هرچیزی یک پدیده[6] است و پدیده سرآغاز راهی است که در طی آن تلاش پدیدارشناس رسیدن به هستیِ وجودیِ بی واسطه یِ آن پدیده است.

شناخت بی واسطه و فارغ از پیش داوری ها و رسیدن به هستی هر پدیده دغدغه ی اصلی این نگرش است. در دیدگاه پدیدار شناسی برای اولین بار تفکر سوژه و ابژه دچار دگرگونی اساسی شده، سوژه و ابژه یگانه می شوند و



8- Return to the things

9- Edmund Husserl

10- Heidegger, Martin

11- Bauen Wohnen Denken

12- Chiristian Norberg-Schulz

13- Phenomenon


انسان بخشی از هستی تصور می گردد که باید در ترکیب با آن و همراه با آن شناخته شود. هستی با انسان و انسان با هستی. از نظر پدیدار شناسان  تجربه ی شخصی، اهمیت خاصی دارد.

شیوه ی نگرش پدیدارشناسان به پدیده ها باعث می شودکه این دیدگاه را دیدگاهی شاعرانه و احساسی نام نهند.

مکان نیز مانند هر چیز دیگر برای پدیدارشناسان یک پدیده به حساب می آید که باید تلاش شود درکی بی واسطه از آن بدست آورد.

مفهوم مکان مورد توجه خاص نظریه پردازان پدیدار شناس معمار است و در مقام مقایسه با سایر نگرش ها توجه بیشتری به این موضوع در این نگرش وجود داشته و دارد.

پدیدارشناسان معمار بسیار نگران ازبین رفتن بعد شاعرانه ی مکان در عصر حاضر هستند و شولتس راه حل خروج از این بحران را بازگرداند بُعد شاعرانه ی زندگی به انسان ها می داند. (نوربرگ - شولتس، 10:82) این نگرش در تقابل با نگرش اثباتی و علمی است و قصد آن دارد تا با آنچه آن را بحران عصر حاضر و ماشین زدگی و منطق گرایی می داند به مقابله برخیزد. دانش واژه هایی چون جهان زیسته[1]، حس مکان[2]، باشیدن، هستومند، زیست جهان[3] و... ساخته ی متفکران نگرش پدیدار شناسی است.

پدیدار شناسی مکان بر آن است تا با پی بردن بی واسطه به هستی مکان آن را آن گونه که هست بشناسد تا بتواند دست به خلق مکانی شایسته ی باشیدن هستومندها بزند.

در این دیدگاه مکان را نمی توان به یکسری ویژگی های کمی تقلیل داد، بلکه اعتقاد دارد مکان یک مفهوم کلی است که آمیخته با تجارب فردی است و قابل تنزل به پارامترهایی مانند کارکرد و کالبد نمی باشد.



14- Lived World

15- Sense of place

16- Life World

  
نویسنده : کامیاب رحیم ; ساعت ۱٠:٥٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۸/۱