٢-١-   دوره ی تاریکی:

در دورانی که تسلط بی چون چرای کلیسا بر تمامی امور سایه افکنده و آن را در اصطلاح دوران تاریکی نام نهاده اند تمامی امور تحت سیطره ی رهبران دینی و اصول قراردادی کلیسا است. انسان و جهان باید حول محوریتی قرار گیرد که کلیسا نام خدا بر آن نهاده است.

بی شک سودجویی ها و خودکامگی های فراوانی ناشی از این نوع بینش گریبان جامعه ی آن دوره را گرفته بود.

هنرمند فاقد ارزش و نشان بود و تنها اثر هنری واجد ارزش می شد و آن هم هنری که در جهت نمایش تعالی خداوند و قوانین کلیساها باشد.

در چنین شرایطی معماری نیز ناچار تحت سیطره ی این شرایط باید به گونه ای جلوه می یافت که عظمت خداوند و حقارت انسان ها و موجودات را در برابر آن نشان می داد.

معماری گوتیک با بناها و کلیساهای مرتفع که گویی دل آسمان را می شکافد و انسان را در کنار خود موجودی خوار و بی چیز می شمرد شاهدی بر شرایط معماری این دوران است.

مکان و روح مکان در این دوران آمیخته با حس کرامت و قدسی بود و در صورتی واجد ارزش می شد که حسی از حضور خداوند را به انسان منتقل کند.

نگرشی احساسی و شاعرانه درآمیخته با مکان وجودداشت اما با رویکردی که انسان را موظف به احساس بندگی و حقارت دربرابر خدایی بزرگ و عظیم نماید.

تفکرات مذهبی آمیخته با حس مکان و درک مکان از ویژگی های این دوران است.

ملاک شناسایی و ارزش گذاری مکان میزان بروز حس قدسی و نشان الوهیت آن بود.