شناخت مصالح جدید ما را با امکاناتی که در اختیار داریم رو برو می کند و به ما یاد آور میشود طراحی محیط های ساخته شده فقط به قلم و دفتر طراحان بستگی ندارد .

بافت ساده و خشن بتن همیشه آنرا به عنوان مصالحی سرد برای ما معرفی کرده دیوارهای بتنی برای ما استحکام را تداعی می کند و شاید هرگز برای ما مفهوم شفافیت را به همراه نداشته باشد. اما امروز روز دیگریست.

لیتراکن یک بتن نیمه شفاف است که به عنوان مصالح ساختمانی قابل استفاده است. این بتن از سیمان ریز دانه تولید می شود ومعادل 4% وزنش از فیبرهای نوری شیشه ای تشکیل شده است. این مصالح توسط معمار مجارستانی ارون لوسنسزی[1] که با دانشگاه فنی بوداپست همکاری میکرد توسعه یافت. لیترا کن توسط شرکت مخترع آن تولید می شود شرکتی که در بهار سال 2004 بنیانگذاری شد کاگاه و دفتر مرکزی آن در 160 کیلومتری بوداپست در نزدیکی شهری کوچک واقع شده است .

قابل ذکر ترین پروژه ای که از لیترا کون استفاده کرده است مونومانی است که به مناسبت پیوستن مجارستان به اتحادیه اروپا در سال 2005 میلادی ساخته شده است. این مونومان جایزه طراحی نقطه قرمز آلمان را نیز به خود اختصاص داده است. پروژه دیگر برج آزادی نیویورک در مجاورت ساختمان شماره 7 سازمان تجارت جهانی است. که طرح جامع باز سازی آن توسط دنیل لیبسکیند مدیریت میشود.

در زیر عکس هایی از بنای موسوم به در وازه اروپا رو می بینید

این مصالح قابلیت مصلح شدن را نیز دارد و می توان در آن از میلگرد هم استفاده کرد. استفاده از آن در کف سازی هم نتایج خوبی داشته است. البته معمولا زیر آن نور پردازی میشود . در طول روز به صورت بتن معمولی دیده می شود ولی در طول شب با روشن شدن منبع نوری زیر آن نور پخش و بسیار لطیفی که از عمق بتن خشن به سمت بالا می تابد جلوه بسیار زیبایی دارد.

این جلوه باعث شد محصولی جتبی از لتراکن ساخته شود(Letracube lamp)که همان لامپ های لتراکن بود. که در مرکز این بلاکها منبع نور را پیش بینی میکردند و قابل استفاده به عنوان منبع روشنایی را دارند

مشخصات  این محصول بنا به اعلام سایت تولید کننده به قرار زیر است:

·         size:               221x175x175mm

·         Materials:      Litracon, glass, stainless steel

·         weight:          10kg

·         bulb:              E14 / 220V / max 60W

·         colours:          white, grey, black

·         design:           Áron Losonczi

·         price:             EUR 570.-  (excl. VAT and shipping)

محصول دیگر این شرکت که با نام Litracon pXL شناخته می شود نگاهی نو به بتنه دارد در عین حال که از فیبر نوری در آن بهره گرفته نشده اما همپنان به عنوان یک مصالح نیمه شفاف شناخته می شود و این از نگرش مخترع لتراکن ناشی می شود که در فکر استفاده از خواص بصری بتن و در عین حال تامین نور بوده است.

مشخصات  این محصول بنا به اعلام سایت تولید کننده به قرار زیر است:

·        Form:prefabricated panels with reinforcement

·        Ingredients:96% concrete &  4% PMMA

·        Density: 2100-2400 kg/m³

·        Finish:polished, molded, washed

·        PANEL SIZES

Available thicknesses:

40mm and 60mm

Maximum panel size with 40mm thickness:

1200 x 600mm

Maximum panel size with 60mm thickness:

3600 x 1200mm

تمامی این محصولات در سه رنگ سفید خاکستری و سیاه در دسترس است.

به هر حال این مصالح هر چند به عنوان مصالحی گران در عمر کوتاه خود شناخته می شود اما با اقبال خوبی از طرف معماران مواجه شده که نشان از موفقیت معمار مجارستانی در پرورش ایده خود دارد.

ETFE چیست؟

"Ethylene tetra fluoro ethylene" که به طور خلاصه ETFEخوانده می شود، یک پلیمر[1]ِ فلورو کربن[2] پایه (فلوروپلیمر[3]) است و یا به زبان ساده تر نوعی پلاستیک. این فلوروپلیمر برای مقاومت بالا در برابر خوردگی و استحکام در دماهای بالا طراحی شده است. به علاوه اینکه دارای دمای ذوب بالایی است ودر زمان آتش سوزی گازهای سمی ازخود منتشر نمی کند.

خواص فیزیکی و شیمیایی

در مقایسه با شیشه، لایه های ETFE 1% وزن، عبور بیشتر نور و بین 24% تا 70% ارزان تر هستند.

همچنین ETFE خواص زیر را از خود نشان داده است

·         توانایی تحمل وزن هایی تا 400 برابر خود

·          به علت داشتن سطحی که از چسبیدن مواد به آن جلوگیری می کند همیشه تمیز است.( self-cleaning)

·         قابل بازیافت

از طرف دیگر با اجسام نوک تیز سوراخ می شود، بنابراین بیشتر در سقف ها استفاده می شود. معمولا به صورت صفحه در معماری استفاده می شود، میتونه بدون اینکه شکل اولیه خودش رو از دست بده تا سه برابر کشیده بشه و با به کار گیری جوشکاری حرارتی[4]،می توان سوراخ هارو وصله کرد و یا با به هم چسبوندن صفحه حها به صفحه بزرگتری دست پیدا کرد.

 برای این ماده وقتی به صورت صفحات باریک در ساختمان استفاده می شوند عمر مفید 50 سال رو در نظر گرفته اند که تحت شرایطی قابل افزایش تا 200 سال است.

کاربرد ها                     

یک نمونه از کاربرد آن قطعات بادی در نمای استادیوم فوتبال آلیانس آرنا یا مرکز ورزشهای آبی پکن (مکعب آبی، المپیک 2008- بزرگترین سازه ساخته شده از ETFE چند لایه ). قطعات پروژه ایدن نیز از ETFE  ساخته شده است و جزیره گرمسیری دارای 20000 متر مربع پنجره، ساخته شده از مواد نیم شفاف است. بخارات سمی کم و حالت پایدار، دلایلی هستند که باعث میشود ETFE برای پوشاندن سیم های برقی که  اهمیت زیادی دارند، استفاده شود. سیم کشه هواپیما نمونه خوبی در این مورد است.

ETFE معمولا در صنایع هسته ای به عنوان ریسمان و در صنایع هوایی به عنوان روکش سیم مورد استفاده قرار می گیرد. این به خاطر دوام فیزیکی و مقاومت شیمیایی بالتر نسبت به [5]PTFE است. به علاوه ETFE مقاومت باللیی در برابر پرتوهای پر انرژی اتمی ازخود نشان داده است و می تواند برای مدت طولانی در برابر دمای بالا ایستادگی کند.

شاید فکر کنید این خواص فراتر از قرن بیست و یکمه، اما در واقع ETFE یک مصالح نوظهور نیست و ساخت اون به سال 1970برمیگرده، وقتی که داپند[6] اون رو برای صنایع هوانوردی اختراع کرد -که البته یک جور  ضایعات صنعتی بود- و در سال 1981 به عنوان مصالح ساختمانی به تولید رسید.

ساختمان هایی که از ETFE استفاده کرده اند:

• Eden Project, Cornwall, England
• National Space Centre, Leicester, England
• Atrium, University of Bradford, Bradford, England
• Pavilion, Alnwick Castle, Alnwick, England
• Allianz Arena, Munich, Germany
• Beijing National Aquatics Centre, (the Water Cube) Beijing, China
• Beijing National Stadium, Beijing, China
• Biota! aquarium, London, England
• Dolce Vita Tejo Shopping Centre, Amadora, Lisbon, Portugal
• roof, dedicated underground rail station at the Heathrow Airport Terminal 5, London, England
• Islazul Shopping Centre, Madrid, Spain
• Kansas City Power & Light District, Kansas City, Missouri
• Khan Shatyry, Astana, Kazakhstan
• Tanaka Business School, London, England
• Tropical Islands, Brandenburg, Germany
• Barnsley Interchange, Barnsley, England
• The Mall Athens, Athens, Greece
• The Elements, Livingston, Scotland

منابع:

http://www.americanchemistry.com

http://en.wikipedia.org